droga.zut.edu.pl

Strona główna || Dydaktyka || E-mail

 

Elementarne i podstawowe informacje do projektowania dróg

Copyright © AlBaSo 2016. Wszystkie prawa zastrzeżone
O prawach autorskich
, czyli na jakich zasadach można korzystać z zamieszonych zdjęć, rysunków i tekstów 


Pomoce dydaktyczne do przedmiotu "Budownictwo komunikacyjne".

Ostatnia aktualizacja 14 listopada 2018 r.

Elementarne treści stanowiące podstawową wiedzę przedstawione są na wykładach i ćwiczeniach projektowych z przedmiotów dotyczących projektowania dróg kołowych i kolejowych. Treści przedstawione poniżej nie stanowią czegoś w rodzaju encyklopedii, są raczej zbiorem kilku pomocy dydaktycznych, dotyczących tych zagadnień, które sprawiały i nadal sprawiają studentom niższych lat wiele trudności.

Niektóre pliki z powodzeniem mogą być pomocne przy wykonywaniu projektów zarówno z "Budownictwa komunikacyjnego", "Budownictwa drogowego" jak i z "Podstaw dróg kolejowych". Np. sama czynność trasowania jest podobna i kieruje się podobnymi zasadami, jednak duże różnice są w długości kroczka traserskiego. Długość kroczka traserskiego w projektowaniu dróg wyznacza się na podstawie innych zasad niż przy projektowaniu linii kolejowych, (gdyż inne są stosowane i dopuszczalne pochylenia podłużne oraz inne obciążenia zewnętrzne). Drogę kołową zawsze wpisuje się w teren, biorąc pod uwagę pochylenie istniejących zboczy i terenu. A linia kolejowa ma ściśle wyznaczoną długość kroczka zaleąnż przede wszystkim od kategorii linii kolejowej i od wartości pochylenia miarodajnego

Tematyka Spis pomocy dydaktycznych i treści szczegółowych

Elementy kształtowania dróg kołowych

 

 

 

 

 

 

  Definicje: plan, profil, przekroje normalne, poprzeczniki.

       Stąd  Þ(isip.sejm.gov.pl) można pobrać WT, czyli Rozporządzenie Ministra Transportu

       i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie "warunków technicznych, jakim

       powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie", Dziennik Ustaw nr 43, poz.

       430, Warszawa 1999 wraz z póź. zm.

  Trasowanie w terenach nizinnych, podgórskich i górskich. Punkty stałe.

       Mapa Pilichowa do projektu (plik tif ok. 1,2 MB)

Mapa Głębokie do projektu (plik tif ok. 1,2 MB)

Mapa Lubień do projektu (plik tif ok. 0,9 MB)

Mapa Miłomłyn do projektu (plik tif ok. 1,8 MB)

   Mapa Zielonka Pasłęcka do projektu (plik tif ok. 1,8 MB)

Ćwiczenia projektowe — uwagi i zalecenia odnośnie kroczka traserskiego

 Przekroje poprzeczne. Krótki wypis z WT o przekrojach poprzecznych (plik pdf ok.210kB),

      pas drogowy, korona drogi i linie rozgraniczające.

Wzór tabelki do przekrojów normalnych

  Zasady kształtowania planu.

       Do sprawdzania poprawności przyjmowania promieni sąsiednich łuków poziomych służą

       dwa nomogramy zawarte w Wytycznych Projektowania Dróg WPD-2.  Nomogramy te

       stosuje się w zależności od szerokości jezdni:

       nomogram - droga o szerokości jezdni 6 i 5,5 m,

       nomogram - droga o szerokości jezdni 7 m.

       W jaki sposób korzystać z tych nomogramów wyjaśnia prezentacja (plik pdf ok. 550 kB).

Ćwiczenia projektowe — uwagi i zalecenia odnośnie projektowania planu drogi

Przykładowy pikietaż trasy z jednym łukiem

Wzór tabelki do planu sytuacyjnego

  Krzywoliniowe odcinki drogi można projektować jako czyste łuki koliste lub

       klasyczne łuki z krzywą przejściową.

       Krzywa przejściowa to jeden z najważniejszych elementów projektowych w

           budownictwie drogowym i dlatego poświęcono jej więcej uwagi na specjalnej

           podstronie krzywa przejściowa.

       Krótki wypis z WT o minimalnym promieniu łuku poziomego (plik pdf ok. 55 kB).

  Zasady kształtowania profilu (plik pdf ok. 350 kB).

       Zasady stosowania dodatkowych pasów ruchu na wzniesieniach i odcinkach z

           niewystarczającą widocznością na wyprzedzanie (plik pdf ok. 195 kB).

        Niweleta na dojazdach do mostów lub wiaduktów (plik pdf ok. 60 kB).

       Zasady projektowania profilu podłużnego na odcinkach dróg, na których projektuje się

          skrzyżowania (plik pdf ok. 160 kB), węzły, przejazdy i zjazdy (plik pdf ok. 75 kB).

Ćwiczenia projektowe — uwagi i zalecenia odnośnie projektowania profilu podłużnego

Wzór tabelki do profilu podłużnego

  Łuki pionowe

       Krótki wypis z WT o minimalnym promieniu łuku pionowego (plik pdf ok. 55 kB).

  Koordynacja planu i profilu drogi.

       Zbiór informacji i przykładów o koordynacji planu i profilu drogi (plik pdf ok. 470 kB), a

       także parę informacji o tym, kiedy i jak można zaprojektować łuk pionowy na łuku

       poziomym (plik pdf ok. 30 kB).

  Warunki widoczności:

       wypisy z WT o wymaganiach widoczności (plik pdf ok. 50 kB),

       gotowy samoliczący plik do obliczeń (plik xls ok. 90 kB) minimalnego promienia

           łuku poziomego  ze względu na konieczną do zapewnienia odległość widoczności,

           na całej długości projektowanej drogi (przykład plik pdf ok. 220 kB),

       gotowe pliki samoliczące do obliczeń minimalnego promienia łuku pionowego

           ze względu na konieczną do zapewnienia odległość widoczności na każdym pasie

           ruchu projektowanej drogi:

        gotowy samoliczący plik do obliczeń - łuk wklęsły (plik xls ok. 150 kB) i przykład

           obliczeniowy (plik pdf ok. 190 kB),

        gotowy samoliczący plik do obliczeń - łuk wypukły (plik xls ok. 110 kB) i przykład

           obliczeniowy (plik pdf ok. 190 kB).

  Długość wirtualna.

        Opracowane na ćwiczeniach projektowych warianty drogi różnią się między sobą. Jak je

        porównać? Można obliczyć zużycie paliwa, możliwe prędkości na długości projektowanej

        trasy, albo porównać wydatkowaną siłę pociągową silnika samochodu, jaka jest

        potrzebna do pokonania zaprojektowanej trasy. W tym celu określa się tzw. długość

        wirtualną. Jest to długość poziomego i prostego w planie odcinka drogi, na którym silnik

        samochodu wykonuje taką samą pracę jak na jednym z zaprojektowanych wariantów.

        Do wyznaczenia długości wirtualnej przyda się trochę wprowadzenia i przykład

        obliczeniowy.

        Swoje obliczenia do projektowanych na ćwiczeniach wariantów można porównać z

        wynikami uzyskanymi z gotowego pliku samoliczącego (plik xls ok. 30 kB).

  Roboty ziemne:

       podział na figury geometryczne - nasyp drogowy, (plik pdf ok. 60 kB),

       podział na figury geometryczne - wykop drogowy, (plik pdf ok. 70 kB),

        instruktaż i wizualizacyjna pomoc do ułożenia odpowiednich formuł w tabeli robót

           ziemnych w programie Microsoft Excel (plik pdf ok. 320 kB),

       punkty zerowe niwelety robót ziemnych, (plik pdf ok. 218 kB).

  Opis techniczny.

       co powinien zawierać opis techniczny.

       wybrane fragmenty z projektów: opis planu, opis profilu.

  Obliczenia do projektu i rysunki

       co powinno być zawarte w obliczeniach i numeracja rysunków.

  Wybór wariantu zaprojektowanej drogi. Proponowane parametry do wyboru wariantów.

Podstawy inżynierii ruchu

 Natężenie ruchu i generalny Pomiar Ruchu Drogowego.

 Pomiary prędkości.

 Natężenie ruchu w mieście, potoki i strumienie ruchu.

 Typy skrzyżowań i węzłów.

       Na stronie www.iue.pl można obejrzeć wiele ciekawych zdjęć ze szczecińskiej

       autostrady i obecnej przebudowy A6. Są tam także zdjęcia węzła typu

       koniczyna i półkoniczyna.

       W projektowaniu różnie bywa. Czasami projekty są nietypowe. Wojtek Choziak student

           V roku DUL 2006/2007 podczas swojego pobytu w Anglii spotkał się z podwójnym

           rondem. Krótki film z tego ronda wyjaśni zasadę jego działania (film mpg 23 MB).

Przy projektach, w których trzeba zaprojektować skrzyżowania, przydadzą się prezentacje obrazujące projektowanie małej i dużej kropli. Obie prezentacje są tylko graficzną ilustrację kolejności wykonania kropli, szczegółowo opisanej w Wytycznych Projektowania Skrzyżowań Drogowych (część 1).

    konstrukcja małej kropli (plik pps ok. 175 kB)

    konstrukcja dużej kropli (plik pps ok. 250 kB)

 Widoczność na skrzyżowaniach:

       gotowy plik samoliczący do określenia widoczności na skrzyżowaniu,

       gotowy plik samoliczący do określenia widoczności na skrzyżowaniach, na których

           występują jakieś przeszkody.

Odwodnienie dróg

 

 

O odwodnienie dróg należy zadbać już na etapie projektu koncepcyjnego. Powinno się tak zaprojektować niweletę drogi, aby nie powodować miejsc skupisk wody i problemu z jej odprowadzeniem, czyli np. wklęsłych łuków pionowych w wykopach z brakiem odprowadzenia wody, długich odcinków poziomych prowadzonych po płaskim terenie itd.

Ponieważ projekt z "Budownictwa komunikacyjnego" dla tych studentów, którzy wybiorą specjalność DUL w dalszym toku kształcenia, będzie stanowił projekt przejściowy, to warto poznać kilka podstawowych reguł obowiązujących przy odwodnieniu dróg.

Do projektu z "Robót ziemnych" (stanowiącej dalszą część projektu drogi kołowej) przydadzą się również dwie załączone poniżej prezentacje. Pierwsza prezentuje sposób wykreślania zlewni, a druga dotyczy wyprowadzenia rowu w teren, jest to dla studentów zaczynających swoją przygodę z drogownictwem odwieczny problem. Być może załączona prezentacja zlewni ułatwi jej wykreślenie na swoich mapach.

  

   wyprowadzenie rowu w teren (plik pps ok. 100 kB)

Elementy drogi kolejowej

Stąd Þ(isip.sejm.gov.pl) można pobrać WT, czyli Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie "warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie", Dziennik Ustaw nr 151, poz. 987, Warszawa 1998.

  Klasyfikacja.

  Trasowanie linii kolejowej i kroczek traserski.

  Krzywa kołowa i krzywa przejściowa.

  Zasady kształtowania planu.

  Przekrój poprzeczny.

  Zasady kształtowania profilu.

  Nawierzchnia kolejowa.

  Przejazdy kolejowe.

Komunikacyjne obiekty budowlane

  Rodzaje i podział obiektów inżynierskich.

     O "rekordach" mostowych można znaleźć wiele informacji na stronie www.budowle.pl.

  Szerokość i wysokość światła obiektu inżynierskiego.

    Na ćwiczeniach projektowych z "Budownictwa komunikacyjnego", "Budownictwa drogowego" i "Podstaw dróg kolejowych" zachodzi konieczność określenia podstawowych danych odnośnie projektowanych wiaduktów kolejowych lub drogowych nad istniejącymi drogami lub liniami kolejowymi. Przyda się więc znajomość kilku zasad podanych w WT, dotyczących szerokości światła wiaduktu wybudowanego nad drogą kołową.

     W projektach studenckich wykonywanych na ćwiczeniach projektuje się zawsze zgodnie z wytycznymi, w życiu zawodowym jednak nie zawsze tak bywa. W istniejących warunkach, czasami trzeba stosować różne odstępstwa od zasad projektowych. Łukasz Górski (student IV roku DUL 2005/2006) przygotował kilka wypisów z wytycznych obrazujących zagadnienie ograniczonej skrajni przy budowie nowych lub przebudowie starych wiaduktów z nie zapewnioną skrajnią i stosowania odpowiednich w tym przypadku znaków drogowych.

       Ale nie zawsze bywa tak, że ciekawi nas tylko to co jest nowe i ładne. W trakcie przebudowy autostrady A6, na odcinku między przejściem granicznym Kołbaskowo a Szczecinem, zaszła konieczność rozebrania starego mostu i budowy nowego, nad ciekiem wodnym i ul. Smoczą. W dniu 25 lutego 2006 roku wyburzono stary most przy zastosowaniu ładunków wybuchowych. Taka konieczność zaszła z uwagi na to, że stopniowe metody rozbiórkowe były utrudnione z uwagi na nierówny teren pod mostem. Wysokość światła mostu dochodziła tu do 18 m. A konstrukcja mostu przy częściowym rozbieraniu kolejnych przęseł groziła utratą stateczności podłużnej. Opis tego wydarzenia, dane techniczne mostu i podstawowe informacje, a także szereg zdjęć lotniczych można obejrzeć na stronie www.iue.pl, część I i część II. Nasi studenci też byli przy wyburzaniu mostu M14 i Grzegorz Zawadzki, (student IV roku DUL 2005/2006), zrobił także szereg efektownych zdjęć z tego wyburzania.

Tunele

makieta turbiny rotacyjnej TMB firmy Herrenkneht

Podstawowe typy wykonawstwa tuneli, ich rodzaje i podstawowe przekroje.

 

    Tunele to temat aktualny we współczesnym świecie, choć w Polsce jeszcze te budowle drogowe są dość rzadko spotykane. Współcześnie budowane tunele w wielkich metropoliach mają bardzo dobre rozwinięte systemy bezpieczeństwa i monitoringu. W tunelach muszą być zapewnione podstawowe systemy ochrony i wentylacji. Obecnie na świecie tunele buduje się często, ze względu na wysokie koszty budowy nowych dróg i dsr na terenach zurbanizowanych.

   Obecnie tunele głównie buduje się w wielkich metropoliach, na obwodnicach dużych miast i w terenach górskich. Bardzo dużo tuneli w ostatnich latach wybudowano w Norwegii, umożliwiając tym samym komunikację ludziom dotychczas odciętym od świata poprzez śniegi i zamarznięte zimą fiordy. Słynne są także wybudowane tunele w Alpach. Ostatnie wielkie i słynne wybudowane tunele w wielkich metropoliach, to tunel Södra Länken  w Sztokholmie (www.vv.se) i tunel Big Dig i Ted Williams w Bostonie. Techniczne podstawowe wymiary oraz informacje o tunelach drogowych i kolejowych wybudowanych na świecie można znaleĽć na stronie internetowej www.budowle.pl.

 

   O "nietypowych" realizacjach tras komunikacyjnych można znaleźć wiele informacji w Internecie. Nietypowe w tym przypadku oznacza połączenie mostów i tuneli. Takie konstrukcje wybudowano w ostatnich latach w cieśninach morskich zarówno w Europie (słynne połączenie trasą A20 Szwecji i Danii), jak również i w USA (droga I664 przez cieśninę Chesapeake) oraz w Japonii (droga 45 połączenie Tokio z Chibą).